DOTYK – nasz utracony zmysł

Zanim nauczyliśmy się mówić – czuliśmy.

Zanim wypowiedzieliśmy pierwsze słowo, zanim nauczyliśmy się kontrolować emocje, zanim ktoś powiedział nam, kim „powinniśmy być” - czuliśmy.

DOTYK był pierwszym językiem. Nie metaforycznie. Biologicznie.

Skóra jest największym organem sensorycznym człowieka. To ona jako pierwsza odbiera świat. To przez nią układ nerwowy uczy się, czy rzeczywistość jest bezpieczna, czy trzeba się chronić.

I to właśnie ten język, język dotyku, w dorosłym życiu tracimy najszybciej. Nie dlatego, że go nie potrzebujemy. Ale dlatego, że nauczyliśmy się bez niego funkcjonować.

Obecna kultura, która boi się bliskości.

Żyjemy w świecie, który premiuje niezależność, samowystarczalność, kontrolę.

Dotyk wymaga czegoś przeciwnego - obecności, zaufania, oddania kontroli choć na chwilę.

To dlatego dotyk stał się trudny. Czasem wręcz niewygodny.

Po pandemii wiele osób po raz pierwszy nazwało to wprost: głodem dotyku.
Nie brakiem relaksu. Nie brakiem masażu jako usługi. Brakiem bezpiecznego kontaktu z drugim człowiekiem.

I właśnie w tym miejscu zaczyna się rozmowa o psychosomatyce.

Psychosomatyka nie jest alternatywą – jest rzeczywistością.

Psychosomatyka nie oznacza, że „ból jest w głowie”. Oznacza, że ciało i psychika nie są oddzielnymi systemami.

Układ nerwowy nie rozróżnia stresu emocjonalnego, stresu fizycznego, poczucia zagrożenia w relacji, przeciążenia obowiązkami.

Dla ciała wszystko to jest sygnałem do napięcia. Dlatego: szczęka zaciska się przy niewypowiedzianych emocjach, barki unoszą się przy długotrwałej odpowiedzialności, brzuch reaguje na lęk szybciej niż umysł.

Ciało nie kłamie. Ono reaguje zgodnie z biologią.

Co naprawdę robi masaż?

Masaż nie „naprawia” ciała. On przywraca dialog.

Dotyk wysyła do układu nerwowego prostą informację: „Jesteś bezpieczny. Możesz przestać się bronić.”

Badania pokazują, że masaż:

• obniża poziom hormonów stresu (kortyzol, ACTH),
• zwiększa poziom oksytocyny,
• wpływa na regulację autonomicznego układu nerwowego.

To dlatego po dobrym masażu czujemy:

• spokój,
• senność,
• emocjonalne rozluźnienie,
• czasem łzy, których nie planowaliśmy.

To nie SŁABOŚĆ. To rozładowanie napięcia, które było trzymane zbyt długo.

Historia, która wydarza się częściej, niż myślisz.

Na stole leży osoba, która od lat jest „ogarnięta”. Daje radę. Nie narzeka. Ciało jednak opowiada inną historię.

Pierwszy spokojny dotyk sprawia, że oddech się zmienia. Drugi, że napięcie zaczyna puszczać. Trzeci, że pojawia się łza.

Nie dlatego, że boli. Dlatego, że po raz pierwszy od dawna ktoś jest w pełni obecny. To moment, w którym ciało przestaje walczyć.

Dlaczego dotyk leczy głębiej niż słowa.

Słowa trafiają do kory mózgowej.
Dotyk trafia do układu limbicznego do centrum emocji i bezpieczeństwa.

Dlatego można wiedzieć, że „nic mi nie grozi” i nadal być napiętym, można rozumieć swoje emocje i nadal je czuć w ciele.

Dotyk omija racjonalizację. Dociera tam, gdzie język nie sięga.

Dotyk jako powrót do siebie.

Nie każdy dotyk leczy. Leczy dotyk uważny, obecny, nieoceniający. Taki, który nie chce niczego w zamian. Który nie przyspiesza. Który pozwala BYĆ.

W świecie przebodźcowania i presji, masaż staje się:

• praktyką regulacji,
• formą powrotu do ciała,
• cichym aktem troski o siebie.

Zanim pomyślisz o masażu jako o usłudze, pomyśl o nim jako o doświadczeniu kontaktu. Bo być może nie potrzebujesz „więcej relaksu”. Być może potrzebujesz poczuć się bezpiecznie w swoim ciele.

A dotyk… to jeden z najstarszych sposobów, by tam wrócić.

Kiedy tworzyłam ShenZen Institut, wiedziałam jedno- nie chcę uczyć tylko technik masażu. Techniki można skopiować. Ruchy można powtórzyć. Ale obecności nie da się nauczyć z podręcznika.

Dlatego w mojej szkole masażu uczę dotyku, który:

• nie spieszy się,
• nie dominuje,
• nie „naprawia” człowieka,
• tylko towarzyszy ciału w jego własnym procesie.

Uczymy, że zanim dotkniesz czyjegoś ciała, musisz umieć zatrzymać się w swoim terapeuto manualny.

Że masażysta nie jest kimś, kto „robi”.
Jest kimś, kto jest.

W ShenZen Institut pracuję z ciałem jak z historią. Z uważnością na oddech. Na reakcje układu nerwowego. Na momenty, w których ciało mówi „dość”
i na te, w których wreszcie mówi „możesz zostać”.

Widziałam osoby, które przyjeżdżały na szkolenie po technikę… a wyjeżdżały z czymś znacznie ważniejszym. Z poczuciem, że:

• dotyk może być bezpieczny,
• ciało nie jest wrogiem,
• spokój nie jest luksusem.

I może właśnie dlatego absolwenci ShenZen Institut mówią, że to nie było „szkolenie”. To było spotkanie z inną jakością bycia z człowiekiem.

Jeśli masaż jest rozmową, to ja uczę jak słuchać.

Jeśli dotyk jest językiem, to uczę jak mówić z czułością i odpowiedzialnością.

Bo wierzę głęboko, że świat nie potrzebuje więcej masażystów,
którzy znają kolejną technikę.

Świat potrzebuje ludzi,
którzy potrafią dotknąć drugiego człowieka
tak, żeby ten poczuł, że jest w dobrych rękach.

Monika Szczotka

Uczę dotyku, który nie dominuje.
Masażu, który słucha.
I obecności, która pozwala ciału odetchnąć.

ShenZen Institut